COMMUNITY

COMMUNITY

Definition of Community (સમુદાયની વ્યાખ્યા)

"Community (સમુદાય) એટલે કે લોકોનો એવો સમૂહ જે એક ચોક્કસ ભૌગોલિક વિસ્તાર (Geographical area) માં રહે છે, જેમાં લોકો વચ્ચે સામાજિક સંબંધો, સંસ્કૃતિ, મૂલ્યો, પરંપરા અને સામાન્ય હિતો હોય છે."

Other Definitions

(1)સમુદાય એટલે એવો માનવ સમૂહ જે એક નિશ્ચિત વિસ્તારમાં રહે છે અને સામાન્ય જીવન જીવે છે.

(2)એક ચોક્કસ વિસ્તારના લોકોનો સમૂહ જેમાં સામાન્ય આરોગ્ય સમસ્યાઓ અને સેવાઓની જરૂરિયાત હોય તેને સમુદાય કહેવાય.

(3)લોકોનો એવો સમૂહ જે એક વિસ્તારમાં રહે છે અને સામાજિક રીતે પરસ્પર જોડાયેલા હોય છે.

Elements of Community (સમુદાયના મુખ્ય તત્વો)

સમુદાય બનવા માટે નીચેના તત્વો મહત્વના છે.

1. Population (વસ્તી)

સમુદાયમાં લોકો હોવા જરૂરી છે. લોકો વગર સમુદાય બની શકતો નથી.

2. Geographical Area (ભૌગોલિક વિસ્તાર)

સમુદાય સામાન્ય રીતે એક ચોક્કસ વિસ્તારમાં રહે છે જેમ કે ગામ, શહેર, જિલ્લો.

3. Social Interaction (સામાજિક સંપર્ક)

સમુદાયના લોકો એકબીજા સાથે વાતચીત, સહકાર અને સંબંધ રાખે છે.

4. Common Culture (સામાન્ય સંસ્કૃતિ)

લોકોમાં સમાન પરંપરા, ધર્મ, ભાષા અને જીવનશૈલી હોય છે.

5. Community Feeling (સમુદાય ભાવના)

લોકોમાં “અમે એક સમુદાયના ભાગ છીએ” તેવી ભાવના હોય છે.

3. Types of Community (સમુદાયના પ્રકાર)

સામાન્ય રીતે સમુદાયને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે.

Rural Community (ગ્રામ્ય સમુદાય)

(1) Urban Community (શહેરી સમુદાય)

(2) Rural Community (ગ્રામ્ય સમુદાય)

Definition :

જે લોકો ગામડામાં રહે છે અને મુખ્યત્વે કૃષિ, પશુપાલન અને કુદરતી સંસાધનો પર આધારિત જીવન જીવતા હોય છે તેને ગ્રામ્ય સમુદાય કહેવાય.

Characteristics of Rural Community (વિશેષતાઓ)

• Low population density (ઓછી વસ્તી)

ગામમાં લોકોની સંખ્યા શહેર કરતા ઓછી હોય છે.

• Agriculture based occupation (કૃષિ આધારિત વ્યવસાય)

લોકો ખેતી, પશુપાલન અથવા ખેતી સંબંધિત કામ કરે છે.

• Simple life (સરળ જીવન)

જીવનશૈલી સાદી અને કુદરત સાથે જોડાયેલી હોય છે.

• Strong family ties (મજબૂત પરિવાર સંબંધ)

પરિવાર અને સમાજ વચ્ચે નજીકના સંબંધ હોય છે.

• Traditional beliefs (પરંપરાગત માન્યતાઓ)

લોકો પરંપરા અને રિવાજોનું વધુ પાલન કરે છે.

• Limited health facilities (ઓછી આરોગ્ય સુવિધા)

ગામમાં હોસ્પિટલ, ડોક્ટર અને લેબોરેટરી ઓછી હોય છે.

• Lower literacy rate (ઓછું શિક્ષણ સ્તર)

• More community participation (સમુદાય ભાગીદારી વધુ)

ગામમાં લોકો એકબીજાની મદદ કરે છે.

Urban Community (શહેરી સમુદાય)

Definition :

જે લોકો શહેરમાં રહે છે અને વિવિધ ઉદ્યોગ, વેપાર, સેવા ક્ષેત્ર અને આધુનિક વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા હોય છે તેને શહેરી સમુદાય કહે છે.

Characteristics of Urban Community (વિશેષતાઓ)

• High population density (વસ્તી વધારે)

શહેરોમાં વસ્તી ઘનતા વધારે હોય છે.

• Different occupations (વિવિધ વ્યવસાય)

લોકો ઉદ્યોગ, ઓફિસ, વેપાર અને સેવા ક્ષેત્રમાં કામ કરે છે.

• Advanced technology (આધુનિક ટેક્નોલોજી)

ટેકનોલોજી અને આધુનિક સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ હોય છે.

• Higher education level (ઉચ્ચ શિક્ષણ)

Better health services (સારી આરોગ્ય સુવિધા)

હોસ્પિટલ, ડોક્ટર અને વિશેષ સારવાર ઉપલબ્ધ હોય છે.

• Weak social relationship (સામાજિક સંબંધ ઓછા)

લોકો એકબીજાને ઓછા ઓળખે છે.

• Fast lifestyle (ઝડપી જીવનશૈલી)

  
  

CULTURE (સંસ્કૃતિ)

Definition of Culture

"Culture એટલે લોકોની જીવનશૈલી, વિચારધારા, પરંપરા, રિવાજો, મૂલ્યો, ધર્મ, ભાષા અને આચાર-વિચાર નો સમૂહ."

Other definitions

as per E.B. Tylor :

Culture એ એવો જટિલ સમૂહ છે જેમાં જ્ઞાન, માન્યતાઓ, કલા, નૈતિકતા, કાયદા, રિવાજો અને અન્ય ક્ષમતાઓનો સમાવેશ થાય છે.

As per park;

Culture એ સમાજના લોકોની જીવન પદ્ધતિ છે.

Components of Culture (સંસ્કૃતિના ઘટકો)

• Beliefs (માન્યતાઓ)

• Values (મૂલ્યો)

• Customs (રિવાજો)

• Traditions (પરંપરા)

• Language (ભાષા)

• Religion (ધર્મ)

Characteristics of Culture (સંસ્કૃતિની વિશેષતાઓ)

• Culture is learned (સંસ્કૃતિ શીખવામાં આવે છે)

લોકો પરિવાર અને સમાજમાંથી સંસ્કૃતિ શીખે છે.

• Culture is shared (સંસ્કૃતિ વહેંચાયેલી હોય છે)

સમાજના બધા લોકો સંસ્કૃતિ વહેંચે છે.

• Culture is social (સામાજિક છે)

સંસ્કૃતિ સમાજમાં જ વિકસે છે.

• Culture is transmitted (પેઢીથી પેઢી સુધી જાય છે)

એક પેઢી બીજી પેઢીને સંસ્કૃતિ આપે છે.

• Culture is dynamic (પરિવર્તનશીલ છે)

સમય સાથે સંસ્કૃતિ બદલાય છે.

• Culture influences behaviour (વર્તન પર અસર કરે છે)

લોકોના વર્તન અને જીવનશૈલી પર અસર પડે છે.

Importance of Culture in Health (આરોગ્યમાં સંસ્કૃતિનું મહત્વ)

• લોકોના ખોરાકની આદતો (Food habits) પર અસર કરે છે.

• ગર્ભાવસ્થા અને પ્રસૂતિની પરંપરાઓ પર અસર કરે છે.

• બીમારી વિશેની માન્યતાઓ સંસ્કૃતિથી પ્રભાવિત થાય છે.

• આરોગ્ય સેવાઓ સ્વીકારવાની તૈયારી સંસ્કૃતિ પર આધારિત હોય છે.

Role of ANM in Community

ANM સમુદાયમાં ખૂબ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

• સમુદાયની આરોગ્ય જરૂરિયાતો ઓળખે છે

• માતા અને બાળક આરોગ્ય સેવાઓ આપે છે

• ટીકાકરણ કાર્યક્રમ ચલાવે છે

• આરોગ્ય શિક્ષણ આપે છે

• રોગોની અટકાવ માટે જાગૃતિ ફેલાવે છે