LEVEL OF PREVENTION

LEVEL OF PREVENTION 

Introduction 

Public health અને community health nursing માં disease prevention સૌથી મહત્વપૂર્ણ concept છે. કોઈપણ disease થવા પહેલા તેને રોકવી, disease ની શરૂઆતમાં ઓળખવી અને disease પછી complications ઘટાડવી — આ બધું levels of prevention દ્વારા શક્ય બને છે.

Level of prevention concept public health experts Hugh R. Leavell અને Edwin G. Clark દ્વારા explain કરવામાં આવ્યું છે.

આ concept મુજબ disease development process ના different stages પર intervention કરીને disease control કરી શકાય છે.

Definition (વ્યાખ્યા)

Level of prevention એટલે:

“Disease development ના different stages પર disease prevent, control અને disability ઘટાડવા માટે લેવામાં આવતી preventive measures.”

                              અથવા 

Disease ને રોકવા, early stage માં detect કરવા અને complications ઘટાડવા માટે કરવામાં આવતી public health actions ને Level of Prevention કહેવામાં આવે છે.

Levels of Prevention

Community health books મુજબ prevention ના મુખ્ય ચાર levels છે:

• Primordial Prevention (પ્રિમોર્ડિયલ પ્રિવેન્શન)

• Primary Prevention (પ્રાથમિક પ્રિવેન્શન)

• Secondary Prevention (દ્વિતીય પ્રિવેન્શન )

• Tertiary Prevention (તૃતીય પ્રિવેન્શન)

આ ચારેય levels disease ના development ના different stages પર કામ કરે છે.

1. Primordial Prevention 

Primordial prevention એટલે risk factors develop થાય તે પહેલાં જ તેને prevent કરવી.

આ level mainly lifestyle diseases અને non-communicable diseases prevent કરવા માટે ઉપયોગ થાય છે.

Modern society માં lifestyle changes ના કારણે ઘણા diseases વધી રહ્યા છે જેમ કે:

Hypertension

Diabetes

Obesity

Heart diseases

Primordial prevention માં society માં એવી policies અને environment બનાવવામાં આવે છે કે જેથી risk factors develop જ ના થાય.

Primordial prevention mainly social, environmental અને behavioural factors ને target કરે છે.

Example:

જો children ને childhood થી healthy diet અને physical activity વિશે education આપવામાં આવે તો future માં obesity, diabetes અને heart disease નો risk ઓછો થાય છે.

આ level of prevention mainly health education અને policy making પર આધારિત છે.

Examples:

• School health education programmes

• Tobacco control policies

• Junk food consumption ઘટાડવા માટે awareness

• Physical activity promote કરવી

• Healthy lifestyle promotion

• Environmental pollution control

• Stress management programmes

• આ measures society માં disease ના risk factors develop થવા દેતા નથી.

Role of Nurse in Primordial Prevention

• Community health nurse નું મહત્વપૂર્ણ role હોય છે:

• Community માં health education programmes organize કરવું

• Healthy lifestyle વિશે awareness આપવી

• School children ને health habits શીખવવી

• Tobacco અને alcohol use સામે counselling

• Nutrition education આપવી

• Community participation promote કરવું

2. Primary Prevention 

Primary prevention એટલે disease થવાથી પહેલા disease ને prevent કરવી.

આ level of prevention નો main objective છે:

Disease incidence ઘટાડવી અને population ને disease થી protect કરવું.

Primary prevention mainly healthy population માટે કરવામાં આવે છે.

Components of Primary Prevention

Primary prevention બે મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચાય છે:

(1)Health Promotion (આરોગ્ય પ્રોત્સાહન)

(2)Specific Protection (વિશિષ્ટ સુરક્ષા)

(1)Health Promotion (આરોગ્ય પ્રોત્સાહન)

Health promotion નો અર્થ છે overall health improve કરવા માટેની activities.

આ activities disease specific નથી પરંતુ general health improve કરે છે.

Health promotion activities community માં healthy environment બનાવે છે.

Examples

• Balanced diet promote કરવી

• Personal hygiene maintain કરવું

• Safe drinking water

• Regular physical exercise

• Adequate sleep and rest

• Stress management

• Health education programmes

• Proper housing and sanitation

• આ activities overall health improve કરે છે અને disease prevent કરવામાં મદદ કરે છે.

(2)Specific Protection (વિશિષ્ટ સુરક્ષા)

Specific protection એટલે particular disease સામે protection આપવું.

આ measures disease specific હોય છે.

Examples

• Immunization programmes

• Vitamin supplementation

• Use of mosquito nets

• Use of personal protective equipment

• Occupational safety measures

  
  

Example:

BCG vaccine → Tuberculosis prevention

Hepatitis B vaccine → Hepatitis prevention

Oral polio vaccine → Polio prevention

Role of Nurse in Primary Prevention

Community health nurse primary prevention માં મહત્વપૂર્ણ role ભજવે છે:

• Immunization programmes conduct કરવું

• Health education આપવી

• Nutrition counselling આપવી

• Personal hygiene promote કરવી

• Antenatal care services આપવી

• Family planning services provide કરવી.

3. Secondary Prevention 

Secondary prevention એટલે disease ને early stage માં detect કરીને immediate treatment આપવું.

આ level of prevention disease already start થઈ ગઈ હોય ત્યારે ઉપયોગ થાય છે.

Goal:

Disease progression અટકાવવી અને complications prevent કરવી.

Main Components

Secondary prevention ના બે મુખ્ય components છે:

Early diagnosis

Prompt treatment:

Early Diagnosis (વહેલી ઓળખ)

Early diagnosis એટલે disease ને earliest stage માં detect કરવી.

Early detection થી disease severe બનતા પહેલા treatment આપી શકાય છે.

Examples:

Blood pressure screening

Blood sugar test

Cancer screening

Tuberculosis detection

Anemia screening

Early diagnosis થી disease complications significantly ઘટાડવામાં મદદ મળે છે.

Prompt Treatment:

Prompt treatment એટલે diagnosis થયા પછી તરત જ treatment શરૂ કરવું.

Timely treatment disease progression અટકાવે છે.

Examples:

Hypertension treatment

Diabetes management

Tuberculosis treatment

Infection treatment

Role of Nurse in Secondary Prevention

• Community nurse નું role:

• Screening programmes organize કરવું

• Early symptoms identify કરવું

• Diagnostic tests માટે referral આપવું

• Treatment adherence monitor કરવું

• Follow-up visits કરવી.

4 Tertiary Prevention 

Tertiary prevention એટલે disease થઈ ગયા પછી disability અને complications ઘટાડવા માટે rehabilitation services આપવી.

આ level mainly chronic diseases અને long-term illness માટે ઉપયોગ થાય છે.

Goal:

Patient ની quality of life improve કરવી અને patient ને maximum functional ability પાછી આપવી.

Components of Tertiary Prevention

Tertiary prevention ના બે મુખ્ય ભાગ છે:

Disability limitation

Rehabilitation

Disability Limitation (અપંગતા મર્યાદિત કરવી)

Disability limitation નો અર્થ છે disease પછી complications વધારે ન થાય તે માટે appropriate treatment અને care આપવી.

Examples:

Diabetes patient માં foot care

Hypertension patient માં regular monitoring

Stroke patient માં physiotherapy

આ measures permanent disability ઘટાડે છે.

Rehabilitation 

Rehabilitation એટલે patient ને physical, psychological અને social રીતે normal life માં પાછા લાવવાની process.

Rehabilitation services patient ની independence વધારવામાં મદદ કરે છે.

Types of Rehabilitation

1. Physical rehabilitation

2. Psychological rehabilitation

3. Social rehabilitation

4. Vocational rehabilitation

Examples

        -Physiotherapy after stroke

        -Artificial limb fitting

        -Occupational therapy

        -Speech therapy

        -Mental health counselling

Role of Nurse in Tertiary Prevention

Nurse rehabilitation process માં મહત્વપૂર્ણ role ભજવે છે:

• Patient education આપવી

• Family counselling

• Physiotherapy assistance

• Psychological support આપવું

• Rehabilitation programmes coordinate કરવું

Importance of Level of Prevention in Nursing

Level of prevention nursing practice માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે:

• Disease incidence ઘટાડવામાં મદદ કરે છે

• Community health improve કરે છે

• Health care cost ઘટાડે છે

• Early diagnosis possible બને છે

• Disability prevent થાય છે

• Patient ની quality of life improve થાય છે

• Health promotion activities strengthen થાય છે